Πίνακας Περιεχομένων
II. Post-Anarchism
| ===== II. Post-Anarchism ===== | ===== II. Μετα-Αναρχισμός ===== |
p2.1
| WITHIN THE WORK of Michel Foucault and Gilles Deleuze we find a twofold challenge to the a priori of classical anarchism. In the first instance, the post-structuralist conception of power is decentred, where power is immanent to every relation, and where large-scale structures of domination are derived not from above or without, but from below. Secondly, post-structuralism poses that bodies, rather than being shaped by an essential self, are produced by forces acting upon them. Power thus becomes productive, continually reconstituting subjectivities. These two challenges, and the image of the social that appears, will allow us to articulate a form of anarchism concomitant to poststructuralism. | ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΡΓΟ του Michel Foucault και του Gilles Deleuze βρίσκουμε μία διπλή πρόκληση προς το a priori στοιχείο του κλασικού αναρχισμού. Πρώτα από όλα, η μετα-δομική έννοια της εξουσίας είναι αποκεντρωμένη, όπου η εξουσία ενυπάρχει σε κάθε σχέση, και όπου οι δομές κυριαρχίας μεγάλης κλίμακας αναδύονται όχι από τα πάνω ή από έξω αλλά από τα κάτω. Δεύτερον, ο μετα-δομισμός υποστηρίζει πως τα σώματα, αντί να σχηματίζονται από έναν ουσιώδη εαυτό, παράγονται από δυνάμεις που δρουν επάνω τους. Επομένως η εξουσία γίνεται παραγωγική, επανα-συνιστώντας αδιάκοπα τις υποκειμενικότητες. Αυτές οι δύο προκλήσεις, και η εικόνα του κοινωνικού που εμφανίζεται, θα μας επιτρέψουν να διαμορφώσουμε μία μορφή του αναρχισμού συνακόλουθου του μετα-δομισμού. |
A New Conception of Power and the Social
| ==== A New Conception of Power and the Social ==== | ==== Μία Νέα Έννοια της Εξουσίας και του Κοινωνικού ==== |
p2.3
| In his first volume of The History of Sexuality, Michel Foucault advances an immanent and rhizomatic conception of power, putting forward three key propositions (Foucault, 1998: 94). The first proposition poses that power is not something that is possessed, but rather it is exercised from innumerable points. In this conception power ceases to be an object or status with which one is simply imbued, but instead becomes an event or a process that is continually enacted. In an interview shortly before his death, Foucault clarifies the point, arguing for a conception of power as a relation: «I scarcely use the word the word ‘power’, and when I use it on occasion it is simply as a shorthand for the expression I generally use: ‘relations of power’» (Foucault, 1996: 441). In Deleuzean terminology, power is described as force, which is to say, it exists only in the moment of its application and therefore one does not have, but may only exercise power; power is a event.1) Moreover, in this first proposition we see an explicit rejection of power as emanating from a centre. Rather, it is exercised from innumerable points, and in every interaction. | Στον πρώτο τόμο του Η ιστορία της Σεξουαλικότητας, ο Michel Foucault προάγει μία ενυπάρχουσα και ριζωματική έννοια της εξουσίας, προωθώντας τρεις προτάσεις κλειδιά (Foucault, 1998: 94). Η πρώτη πρόταση υποστηρίζει πως η εξουσία δεν είναι κάτι που κατέχεται, αλλά μάλλον κάτι το οποίο ασκείται από αναρίθμητα σημεία. Με αυτή την έννοια η εξουσία παύει να είναι ένα αντικείμενο ή ένα κοινωνικό γόητρο με το οποία κάποιος απλά διαποτίζεται, αλλά αντ' αυτού γίνεται ένα γεγονός ή μία διαδικασία που διαρκώς υποδυόμαστε. Σε μία συνέντευξη λίγο πριν το θάνατό του, o Foucault αποσαφηνίζει το σημείο, επιχειρηματολογώντας για μία αντίληψη της εξουσίας ως σχέσης: «Σπάνια χρησιμοποιώ τη λέξη “εξουσία” και όταν περιστασιακά τη χρησιμοποιώ, πρόκειται απλά για τη στενογραφία της έκφρασης που γενικά χρησιμοποιώ “σχέσεις εξουσίας”» (Foucault, 1996: 441). Στην ορολογία του Deleuze, η εξουσία περιγράφεται ως δύναμη, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει μόνο κατά τη στιγμή της εφαρμογής της και επομένως κάποιος δεν κατέχει αλλά μπορεί μόνο να ασκήσει εξουσία… η εξουσία είναι ένα συμβάν2). Επιπλέον, σε αυτή την πρώτη πρόταση βλέπουμε μία κατηγορηματική απόρριψη της εξουσίας ως εκπορευόμενης από ένα κέντρο. Η εξουσία μάλλον ασκείται από αμέτρητα σημεία, και σε κάθε αλληλεπίδραση. |
p2.4
| This is similar to the second proposition, which claims that relations of power do not exist in a position of exteriority to other types of relationships, but are immanent to all interactions and are thus productive (Foucault, 1998: 94). Power, therefore, is not characteristic only of a limited range of relations – between the policeman and the civilian, the employer and the worker – but rather is exercised in every domain and in every relation. Spheres of interaction demarcated as ‘private’ or simply trivial and thus deemed void of political content instead become immediately political. | Παρομοίως η δεύτερη πρόταση υποστηρίζει ότι οι σχέσεις εξουσίας δεν διακρίνονται σε σχέση με άλλους τύπους σχέσεων, αλλά είναι ενυπάρχουσες σε όλες τις αλληλεπιδράσεις και άρα είναι παραγωγικές (Foucault, 1998: 94). Η εξουσία συνεπώς δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο ενός περιορισμένου εύρους σχέσεων – μεταξύ αστυνομικών και πολιτών ή εργοδοτών και εργατών – αλλά εξασκείται σε κάθε τομέα και σε κάθε σχέση. Η σφαίρα εκείνων των αλληλεπιδράσεων που προσδιορίζονται ως “ιδιωτικές” ή απλώς ως επουσιώδεις, αντί να θεωρείται ως κενή πολιτικού περιεχομένου, γίνεται άμεσα πολιτική. |
p2.5
| > I am not thinking [of governments, masters, etc.], when I speak of “relations of power”. I mean that in human relationships, whether they involve verbal communication such as we are engaged in at this moment or amorous, institutional or economic relationships, power is always present. (Foucault, 1996: 441). | > Δεν σκέφτομαι [τις κυβερνήσεις, τους αφέντες, κτλ] όταν μιλάω για “σχέσεις εξουσίας”. Εννοώ πως στις ανθρώπινες σχέσεις, είτε αυτές σχετίζονται με τη λεκτική επικοινωνία, όπως συμβαίνει σε αυτή που έχουμε εδώ και τώρα, είτε σε ερωτικές είτε σε θεσμικές είτε σε οικονομικές σχέσεις, η εξουσία είναι πάντα παρούσα (Foucault, 1996: 441). |
p2.6
| In this conception the exercise of power is essential to any interaction. This is not to say, however, that every interaction is characterised by a relationship of domination, but rather the lesser claim that power is a requisite for affectuation. Foucault’s conception of power rejects, for example, John Holloway’s a priori division of forces into ‘power-to’ and ‘power-over’, and instead locates both within a single field (Holloway, 2002).3) | Σε αυτή την αντίληψη η άσκηση της εξουσίας είναι ουσιώδης σε οποιαδήποτε αλληλεπίδραση. Με αυτό όμως δεν λέμε πως κάθε αλληλεπίδραση χαρακτηρίζεται από σχέσεις κυριαρχίας, αλλά εννοούμε το μάλλον πιο περιορισμένο ισχυρισμό πως η εξουσία είναι προαπαιτούμενο για να υπάρχει οποιαδήποτε επίδραση. Η αντίληψη του Foucault για την εξουσία απορρίπτει, για παράδειγμα, τον a priori διαχωρισμό της εξουσίας ανάμεσα σε “εξουσία-για-να” και “εξουσία-πάνω-σε” του John Holloway, και αντίθετα τις τοποθετεί μέσα σε ένα ενιαίο πεδίο (Holloway, 2002).4) |
p2.7
| Foucault’s third proposition posits that power originates from below, which is to say structures of domination emerge from specific orientations of local practices of power (Foucault, 2002: 94). Foucault denies the binary division between rulers and ruled, claiming instead that the “major dominations are the hegemonic effects that are sustained by [manifold relationships of force]” (Foucault, 2002: 94). The effects of local practices of power may come to constitute relations of domination in two ways – both ontologically and historically. The first aspect, the ontological constitution, forms the basis of Deleuze’s distinction between micro-politics and macro-politics. These categories are not simply the return to the realms of the individual and of the State, but designate instead a number of overlapping strata, where each macro-political level is produced and emerges from the interactions of the strata immediately below. The process of emergence is non-linear: forces interact in novel ways, are redirected or reappropriated, and may have effects that were unintended or unforeseeable in their local application. Thus neither the micro-political nor the macro-political are simply reducible to one another.5) «In short, everything is political, but every politics is simultaneously a macropolitics and a micropolitics» (Deleuze & Guattari, 2004b: 235). This is an open-ended conception of the social, where emergent strata are constituted ontologically from the bottom-up, but may themselves react back upon the strata below, providing both constraints and resources (De Landa, 2006: 34). In contrast to the classical anarchist perspective, therefore, this is a conception where micro-politics is primary and macro-politics, though not necessarily wrong, is by itself inadequate as it cannot capture the excess from which it forms. The second component to the constitution of power is historical, and is articulated best in Foucault’s investigation in Discipline and Punish (1995). Here we see once again a bottom-up constitution of power, where localised and disparate disciplinary techniques, developed initially as part of attempts towards the liberal reform of the prison system, spread bit by bit throughout the social terrain, adopted and applied in very different ways to schools, factories and the military. The capillary spread of these techniques were not the result of a transcendent force guiding history, nor bourgeois conspiracy or class strategy, but rather resulted from | Η τρίτη πρόταση του Foucault διατείνεται πως η εξουσία πηγάζει από τα κάτω, που είναι σαν να λέμε πως οι δομές της κυριαρχίας αναδύονται από το συγκεκριμένο προσανατολισμό των εντοπισμένων πρακτικών της εξουσίας (Foucault, 2002: 94). Ο Foucault αρνείται το δυαδικό διαχωρισμό ανάμεσα σε άρχοντες και υποτακτικούς, υποστηρίζοντας αντίθετα ότι μια «μείζονα κυριαρχία είναι η επίδραση της ηγεμονίας που υποστηρίζεται από [πολλαπλές σχέσεις δύναμης]» (Foucault, 2002: 94). Η επίδραση των εντοπισμένων πρακτικών της εξουσίας μπορεί με δύο τρόπους να φθάσει να συνιστά σχέση κυριαρχίας – τόσο οντολογικά όσο και ιστορικά. Η πρώτη πτυχή, η οντολογική συνιστώσα, αποτελεί τη βάση της κατά Deleuze διάκρισης ανάμεσα σε μικρο-πολιτική και μακρο-πολιτική. Οι κατηγορίες αυτές δεν σημαίνουν την επιστροφή στην σφαίρα του ατόμου και του Κράτους, αλλά σηματοδοτούν αντίθετα μια σειρά από επικαλυπτόμενα κοινωνικά υποστρωμάτα, όπου κάθε μακρο-πολιτικό επίπεδο παράγεται και αναδύεται από τις αλληλεπιδράσεις των στρωμάτων αμέσως παρακάτω. Η διαδικασία της ανάδυσης είναι μη-γραμμική: δυνάμεις αλληλεπιδρούν με πρωτότυπους τρόπους, ανακατευθύνονται ή ξαναρυθμίζονται καταλλήλως, και μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες ή απρόβλεπτες επιπτώσεις σε σχέση με την εντοπισμένη τους εφαρμογή. Επομένως, ούτε η μικρο-πολιτική, ούτε η μακρο-πολιτική ανάγονται η μία στην άλλη. 6) «Με λίγα λόγια, όλα είναι πολιτικά, αλλά κάθε πολιτική είναι ταυτόχρονα και μακρο-πολιτική και μικρο-πολιτική» (Deleuze & Guattari , 2004b: 235). Αυτή είναι μια αντίληψη του κοινωνικού δίχως προκαθορισμένο τέλος, όπου τα αναδυόμενα στρώματα συνίστανται οντολογικά από την-βάση-προς-τη-κορυφή, αλλά που μπορούν και αυτά να αντιδράσουν προς τα στρώματα από κάτω τους, παρέχοντας τόσο περιορισμούς όσο και πόρους (De Landa, 2006: 34). Ως εκ τούτου, σε αντίθεση με την κλασική αναρχική σκοπιά, εδώ πρόκειται για μια αντίληψη στην οποία η μικρο-πολιτική είναι η πρωταρχική και η μακρο-πολιτική, αν και δεν είναι υποχρεωτικά λάθος, είναι από μόνη της ανεπαρκής, δεδομένου ότι δεν μπορεί να συλλάβει την υπέρβαση από την οποία σχηματίζεται. Το δεύτερο στοιχείο για τη θέσμιση της εξουσίας είναι ιστορικό, και εκφράζεται καλύτερα στην έρευνα του Foucault για την Πειθαρχία και Τιμωρία (1995). Εδώ βλέπουμε για άλλη μια φορά την από την-βάση-προς-τη-κορυφή θέσμιση της εξουσίας, όπου εντοπισμένες και ανόμοιες πειθαρχικές τεχνικές, που αρχικά αναπτύχθηκαν ως μέρος των προσπαθειών προς την κατεύθυνση της φιλελεύθερης μεταρρύθμισης του σωφρονιστικού συστήματος, να εξαπλώνονται λίγο-λίγο σε όλo το κοινωνικό πεδίο, να υιοθετούνται και να εφαρμόζονται με πολύ διαφορετικούς τρόπους στα σχολεία, στα εργοστάσια και στο στρατό. Η τριχοειδής διάδοση των τεχνικών αυτών δεν ήταν αποτέλεσμα μιας υπερβατικής δύναμης που καθοδηγούσε την ιστορία, ούτε συνωμοσία των αστών ή ταξική στρατηγική, αλλά μάλλον αποτέλεσμα από |
p2.8
| > …a multiplicity of often minor processes, of different origin and scattered location, which overlap, repeat, or imitate one another, support one another, distinguish themselves from one another according to their domain of application, converge and gradually produce the blueprint of a general method (Foucault, 1995: 138). | > …ένα πλήθος από συχνά ελάσσονες διαδικασίες, διαφορετικής προέλευσης και διεσπαρμένες στο χώρο, οι οποίες επικαλύπτουν, επαναλαμβάνουν, μιμούνται ή υποστηρίζουν η μία την άλλη, διαχωρίζονται αναμεταξύ τους με βάση τον τομέα εφαρμογής τους, συγκλίνουν και βαθμιαία παράγουν το προσχέδιο μιας γενικής μεθόδου (Foucault, 1995: 138). |
p2.9
| Similarly, Deleuze and Guattari argue, | Ομοίως, ο Deleuze και ο Guattari επιχειρηματολογούν πως, |
p2.10
| > All molar functionalism is false, since the organic or social machines are not formed in the same way they function, and the technical machines are not assembled in the same way they are used, but imply precisely specific conditions that separate their own production from their distinct product (Deleuze & Guattari, 2004a: 316). | > Όλος ο δομικός (molar) λειτουργισμός είναι εσφαλμένος, δεδομένου ότι οι οργανικές ή οι κοινωνικές μηχανές δεν σχηματίζονται με τον ίδιο τρόπο που λειτουργούν, και οι τεχνικές μηχανές δεν συναρμολογούνται με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται, αλλά υποδηλώνουν αντιθέτως συγκεκριμένες συνθήκες που διαφοροποιούν την παρασκευή τους από το διακριτό προϊόν τους (Deleuze & Guattari, 2004α: 316). |
p2.11
| This is thus a conception of power that rejects both the a priori constitution of the State, for example, as existing prior to the parts of which it is constituted, and equally this conception rejects the teleological historicism sometimes posed in describing the development of assemblages of domination. The form of these assemblages of domination, therefore, arises immanent to the parts from which they are formed and is not the result of an external organising principle. | Συνεπώς αυτή είναι μια αντίληψη της εξουσίας που απορρίπτει τόσο την a priori θέσμιση του Κράτους, για παράδειγμα, σαν να προϋπήρχε των τμημάτων από τα οποία συνίσταται, όσο και τον τελολογικό ιστορικισμό που συχνά συναντάται στην περιγραφή της εξέλιξης των συναρμογών της κυριαρχίας. Ως εκ τούτου, η μορφή αυτών των συναρμογών της κυριαρχίας προκύπτει ως ενυπάρχουσα στα κομμάτια από τα οποία σχηματίζονται και δεν είναι το αποτέλεσμα μιας εξωτερικής οργανωτικής αρχής. |
p2.12
| It is important to stress that the saturation of power and force in every interaction is not a capitulation to domination. Foucault identifies domination as a particular relation of forces “in which the power relations, instead of being mobile, allowing various participants to adopt strategies modifying them, remain blocked, frozen […] fixed in such a way that they are perpetually asymmetrical and allow an extremely limited margin of freedom” (Foucault, 1996: 434, 441). That all relations involve power does not mean, therefore, that we cannot evaluate specific instances of power as to how they encourage or discourage equitable relations, between relations of domination and relations of relative fluidity: | Είναι σημαντικό να τονιστεί πως η παρουσία εξουσίας και δύναμης σε κάθε αλληλεπίδραση δεν αποτελεί μια συνθηκολόγηση με την κυριαρχία. Ο Foucault προσδιορίζει την κυριαρχία ως μια ιδιαίτερη σχέση δυνάμεων «όπου οι σχέσεις εξουσίας, αντί να είναι ευμετάβλητες, που να επιτρέπουν σε διάφορους συμμετέχοντες να υιοθετούν στρατηγικές για να τις τροποποιήσουν, αυτές παραμένουν μπλοκαρισμένες, παγωμένες […] στημένες κατά τρόπο τέτοιο ώστε να είναι διαρκώς ασύμμετρες και να αφήνουν ένα εξαιρετικά περιορισμένο περιθώριο ελευθερίας» (Foucault, 1996: 434, 441). Το ότι όλες οι σχέσεις εμπεριέχουν εξουσία δεν σημαίνει, κατά συνέπεια, ότι δεν μπορούμε να αποτιμήσουμε συγκεκριμένες περιπτώσεις εξουσίας ως προς το πόσο ενθαρρύνουν ή αποθαρρύνουν σχέσεις ισοτιμίας, σχέσεις κυριαρχίας ή σχέσεις με κάποια ρευστότητα: |
p2.13
| > I do not think that society can exist without power relations. […] The problem, then, is not to try and dissolve them in a utopia of completely transparent communication, but to acquire […] the ethos, the practice of the self, that will allow us to play these games of power with as little domination as possible (Foucault, 1996: 446). | > Δεν νομίζω ότι η κοινωνία μπορεί να υπάρξει χωρίς σχέσεις εξουσίας. […] Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι να προσπαθήσουμε να τις εξαλείψουμε μέσω μιας ουτοπίας με εντελώς διάφανη επικοινωνία, αλλά να αποκτήσουμε […] το ήθος, την πρακτική του εαυτού μας, που θα μας επιτρέψει να παίξουμε αυτά τα παιχνίδια της εξουσίας με όσο το δυνατό λιγότερη κυριαρχία (Foucault, 1996: 446). |
p2.14
| Moreover, just as power is a relation, so too is freedom a practice, to be evaluated based on its effects which can only be known by causal interventions in reality, which is to say, by experimentation (De Landa, 2005: 72). Freedom, therefore, is not a condition in absence of authority, but is instead a becoming, an “ongoing actuality” (Foucault, cited in Day, 2005: 137), in need of perpetual reevaluation and continual experimentation of alternative mechinic connections, alternative bodyobject assemblages (May, 2005: 133). This latter aspect – experimentation – is all the more important given the non-linear production of macro-politics from micro-political practices, and is something we shall come back to at length in section three. | Επιπλέον, όπως η εξουσία είναι σχέση, έτσι και η ελευθερία είναι πρακτική, που μπορεί να αποτιμηθεί με βάση τα αποτελέσματά της, τα οποία μπορούν να γίνουν γνωστά μόνο μέσα από αιτιώδεις παρεμβάσεις στην πραγματικότητα, δηλαδή, μέσω πειραματισμού (De Landa, 2005: 72). Η ελευθερία, κατά συνέπεια, δεν είναι μια κατάσταση κατά την απουσία αρχής, αλλά αντιθέτως είναι ένα γίγνεσθαι, μια «εν εξελίξει πραγματικότητα” (Foucault, όπως παρατίθεται από τον Day, 2005: 137), που χρειάζεται διαρκή επαναξιολόγηση και συνεχή πειραματισμό για εναλλακτικές μηχανοειδείς (mechinic) συνδέσεις, εναλλακτικές συναρμογές σωματο-αντικειμένων (May, 2005: 133). Η τελευταία αυτή πτυχή – ο πειραματισμός – είναι ακόμα πιο σημαντική δεδομένης της μη-γραμμικής παραγωγής της μακρο-πολιτικής από πρακτικές της μικρο-πολιτικής, και είναι κάτι με το οποίο θα ασχοληθούμε εκτενώς στο τρίτο κεφάλαιο. |
p2.15
| In anarchist theory we can identify a similar strand of argumentation. Starting with the German anarchist Gustav Landauer, writing before his murder in 1919, we see a conception of power very different to that asserted in classical anarchism. For Landauer, the State does not exist as transcendent to the people, but is rather “a condition, a certain relationship between human beings, a mode of human behaviour; we destroy it by contracting other relationships, by behaving differently toward one another […] We are the State…” (Landauer, cited in Gordon, 2007: 114). A similar argument was made more recently by the American anarchist Bob Black: | Στην αναρχική θεωρία μπορούμε να αναγνωρίσουμε μια παρόμοια γραμμή επιχειρηματολογίας. Ξεκινώντας με το Γερμανό αναρχικό Gustav Landauer, στα γραφτά του πριν από τη δολοφονία του το 1919 βλέπουμε μια πολύ διαφορετική αντίληψη της εξουσίας από αυτή που υποστηρίζεται στον κλασικό αναρχισμό. Για τον Landauer, το Κράτος δεν υφίσταται ως υπερβατικό ως προς το λαό, αλλά είναι μάλλον «μια κατάσταση, κάποια σχέση μεταξύ των ανθρώπων, ένας τρόπος ανθρώπινης συμπεριφοράς…την καταστρέφουμε συνάπτοντας άλλες σχέσεις, με το να συμπεριφερόμαστε διαφορετικά ο ένας προς τον άλλο [… ] Εμείς είμαστε το Κράτος … » (Landauer, όπως παρατίθεται από τον Gordon, 2007: 114). Ένα παρόμοιο επιχείρημα τέθηκε πιο πρόσφατα από τον Αμερικανό αναρχικό Bob Black: |
p2.16
| > The real enemy is not an object apart from life. It is the organisation of life by powers detached from it and turned against it. The apparatus, not the personnel, is the real enemy. But it is by and through the apparatchiks and everyone else participating in the system that domination and deception are made manifest. […] It includes all the policemen, all the social workers, all the office workers, all the nuns, all the op-ed columnists… (Black, cited in Gordon, 2007: 101). | > Ο πραγματικός εχθρός δεν είναι ένα αντικείμενο ξέχωρο από τη ζωή. Είναι η οργάνωση της ζωής από δυνάμεις ξεκομμένες από αυτή και στραμμένες εναντίον της. Ο μηχανισμός, και όχι το προσωπικό, είναι ο πραγματικός εχθρός. Αλλά η κυριαρχία και η εξαπάτηση εκδηλώνεται μέσω των απαράτσικ7) και κάθε άλλου που συμμετέχει στο σύστημα […] Και σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται όλοι οι αστυνομικοί, όλοι οι κοινωνικοί λειτουργοί, όλοι οι υπάλληλοι γραφείου, όλες οι καλόγριες, όλοι οι χρονογράφοι και οι αρθρογράφοι … (Black, όπως παρατίθεται από τον Gordon, 2007: 101). |
p2.17
| This is a clear rejection of the State as existing separately from the people, and rather implicates the practices of everyday life as constitutive of various macro-political entities. Indeed, this is quite contrary to the classical anarchist assertion whereby power is ultimately derived from the singular loci of the State and capitalism. The removal of the “yoke” of the State so as to realise the autonomous organisation of the people, therefore, becomes conceptually impossible. Implicated as we already are in the processes of the State, there is nothing to guarantee those processes will not simply be reproduced. In an anonymous 1979 pamphlet printed in Britain, we find a cogent argument against this notion of Kropotkin’s ‘autonomous people’: | Το παραπάνω αποτελεί μια σαφή απόρριψη του Κράτους ως υφιστάμενου ξέχωρα από τον λαό, και μάλλον ενοχοποιεί τις πρακτικές της καθημερινής ζωής ότι συναπαρτίζουν τις διάφορες μακρο-πολιτικές οντότητες. Πράγματι, αυτό είναι εντελώς αντίθετο από τον κλασικό αναρχικό ισχυρισμό όπου η εξουσία προέρχεται τελικά από τα μοναδικά χωρία του Κράτους και του καπιταλισμού. Η κατάργηση του “ζυγού” του Κράτους ώστε να πραγματοποιηθεί η αυτόνομη οργάνωση των ανθρώπων καθίσταται, ως εκ τούτου, εννοιολογικά αδύνατη. Καθώς ήδη εμπλεκόμαστε στις διαδικασίες του Κράτους, δεν υπάρχει τίποτα που να εγγυηθεί πως οι διαδικασίες αυτές δεν θα αναπαραχθούν. Σε ένα ανώνυμο φυλλάδιο του 1979 τυπωμένο στη Βρετανία, βρίσκουμε ένα πειστικό επιχείρημα εναντίον της έννοιας των “αυτόνομων ατόμων” του Κροπότκιν: |
p2.18
| > You can’t blow up a social relationship. The total collapse of this society would provide no guarantee about what replaced it. Unless a majority of people had the ideas and organization sufficient for the creation of an alternative society, we would see the old world reassert itself because it is what people would be used to, what they believed in, what existed unchallenged in their own personalities (anon, 1979). | > Δεν μπορείς να ανατινάξεις μια κοινωνική σχέση. Η συνολική κατάρρευση αυτής της κοινωνίας δεν θα παρείχε καμία εγγύηση για το τι θα την αντικαταστούσε. Εκτός και αν η πλειοψηφία των ανθρώπων είχαν τις απαραίτητες ιδέες και οργάνωση για τη δημιουργία μιας εναλλακτικής κοινωνίας, θα βλέπαμε τον ίδιο παλιό κόσμο να ξαναστήνεται, αφού σε αυτόν θα είχαν συνηθίσει οι άνθρωποι, σε αυτόν θα πίστευαν, αφού αυτός θα είχε παραμείνει αδιαμφισβήτητος μέσα στις προσωπικότητές τους (ανώνυμου, 1979). |
p2.19
| To complement this, in Colin Ward’s 1973 Anarchy in Action we see a distinctly Foucauldian conception of power as immanent to all relations (despite retaining a notion of power as possessed): | Ως συμπλήρωση αυτού, στο Anarchy in Action του Colin Ward του 1973 βλέπουμε μια σαφώς Foucauldιακή αντίληψη της εξουσίας ως ενυπάρχουσας σε όλες τις σχέσεις (παρόλο που διατηρεί μια έννοια της εξουσία ως κατεχόμενης): |
p2.20
| > It is as though every individual possessed a certain quantity of power, but that by default, negligence, or thoughtless and unimaginative habit or conditioning, he has allowed someone else to pick it up, rather than use it for himself for his own purposes (Ward, 1973: 19). The task of social transformation, therefore, becomes not the abolition of power, but rather its redirection elsewhere and towards different tasks. Freedom cannot be conceived as a mere absence of power, but as a particular organisation of power relations so as to meet specific ends. This notion of freedom as practice is realised explicitly in a publication written by the New York based ‘Curious George Brigade: “The communities are in resistance because they rechannel power to everybody by resisting both internal and external urges towards centralising power” (Curious George Brigade, 2003; emphasis added). | > Είναι σαν κάθε άτομο να κατέχει μια συγκεκριμένη ποσότητα εξουσίας, την οποία όμως από σφάλμα, από αμέλεια, ή από απερίσκεπτη και πεζή συμπεριφορά ή από βαρεμάρα, να έχει επιτρέψει σε κάποιον άλλο να τη αναλάβει, αντί να τη χρησιμοποιήσει για τον εαυτό του, για τους δικούς του σκοπούς (Ward , 1973: 19). Ως εκ τούτου, το έργο του κοινωνικού μετασχηματισμού δεν είναι η κατάργηση της εξουσίας, αλλά γίνεται μάλλον η ανακατεύθυνσή της σε άλλα μέρη και για διαφορετικές εργασίες. Η ελευθερία δεν μπορεί να θεωρηθεί σαν μια απλή απουσία της εξουσίας, αλλά ως μια συγκεκριμένη οργάνωση των σχέσεων εξουσίας, ώστε να επιτευχθούν συγκεκριμένοι σκοποί. Αυτή η έννοια της ελευθερίας ως πρακτικής πραγματοποιείται ρητά σε ένα δημοσίευμα που γράφτηκε από τους “Curious George Brigade” που βρίσκονται στη Νέα Υόρκη: «Οι κοινότητες εντάσσονται στην αντίσταση επειδή αναδιοχετεύουν την εξουσία προς όλους, αντιστεκόμενες στις εσωτερικές και εξωτερικές παρορμήσεις για συγκέντρωση της εξουσίας» (Curious George Brigade, 2003, η υπογράμμιση του συγγραφέα). |
1)
The ability to weave both Foucault’s and Deleuze’s conception of power together in a single description is possible due to the convergence of both theories. The principle divergence lies not in the understanding of power, but in the approach: Deleuze’s is metaphysical and valid for all time, while Foucault’s conception is historical (May, 1994: 73).
2)
Η ικανότητα να υφάνουμε μαζί τις αντιλήψεις για την εξουσίας του Foucault και του Deleuze σε μία ενιαία περιγραφή είναι πιθανή λόγω της σύγκλισης των δύο θεωριών. Η βασική σύγκλιση δεν έγκειται στην κατανόηση της εξουσίας, αλλά στην παρακάτω προσέγγιση: η προσέγγιση του Deleuze είναι μεταφυσική και έγκυρη για όλες τις εποχές, ενώ η έννοια του Foucault είναι ιστορική (May, 1994: 73 ).
3)
Holloway’s conception of power-to and power-over may seem superficially similar to Deleuze’s and Negri’s distinction between life-affirming powers and life-negating powers, both traceable to Spinoza’s potestas and potentia. However, in these conceptions, the distinction is one of empirical analysis and ethical deliberation, and is made only in coming to know the effects of specific and localized operations of power. It is therefore an a posteriori division, and is quite separate from Holloway’s conception which is, in many ways, simply a repeat of the classical anarchist division between authority and freedom.
4)
Η αντίληψη του Holloway για “εξουσία-για-να” και “εξουσία-πάνω-σε” ίσως να δείχνει επιφανειακά όμοια με την διαφοροποίηση ανάμεσα σε δυνάμεις που διασφαλίζουν-τη-ζωή και σε αυτές που ακυρώνουν-τη-ζωή του Deleuze και του Negri, που μπορούν να αναχθούν στις potestas και potentia του Spinoza. Παρόλαυτα, στις τελευταίες έννοιες έχουμε μια διάκριση εμπειρικής ανάλυσης και ηθικής υφής, όπου γίνεται απλώς για να γνωρίσουμε την επίδραση συγκεκριμένων και εντοπισμένων λειτουργιών της εξουσίας. Πρόκειται λοιπόν για έναν a posteriori διαχωρισμό, και είναι αρκετά ξεχωριστός από την αντίληψη του Holloway που αποτελεί, πάνω-κάτω, μια επανάληψη του κλασικού αναρχικού διαχωρισμού ανάμεσα στην θεσμική εξουσία και την ελευθερία.
5)
The process of emergence is derived from complexity theory on which Manuel De Landa has written extensively. See De Landa’s Intensive Science and Virtual Philosophy (2005) and A New Philosophy of Society (2006).
6)
Η διαδικασία της ανάδυσης προέρχεται από τη θεωρία της πολυπλοκότητας για την οποία έχει γράψει εκτενώς ο Manuel De Landa. Βλ. το Εντατική Επιστήμη και Εικονική Φιλοσοφία (2005) και το Μια Νέα Φιλοσοφία της Κοινωνίας (2006) του De Landa.
7)
Σ.μ: apparatchiks, μέλη ή χαφιέδες των Κομμουνιστικών Κομμάτων.
